Vitalik Buterin: Ethereum sẽ không còn là một blockchain nữa

Vitalik Buterin: Ethereum đang tiến hóa vượt khỏi blockchain để trở thành “máy tính thế giới mật mã”.

Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, cho rằng Ethereum đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó mạng lưới này sẽ dần khác biệt đáng kể so với mô hình blockchain truyền thống. Thay vì chỉ tập trung vào việc xử lý giao dịch và lưu trữ dữ liệu trên chuỗi, Ethereum đang hướng tới một hệ thống kết hợp giữa bảo mật blockchain, xác minh bằng mật mã, quyền riêng tư và khả năng tính toán phi tập trung ngoài chuỗi.

Theo Buterin, hướng phát triển dài hạn của Ethereum có thể được mô tả bằng khái niệm “cryptographic world computer”, tức một “máy tính thế giới mật mã”. Mục tiêu là xây dựng một hạ tầng có thể tận dụng blockchain để đảm bảo tính phi tập trung và chống giả mạo, đồng thời sử dụng các công nghệ mật mã tiên tiến để thực hiện phần lớn quá trình xác minh và tính toán một cách hiệu quả hơn.

“Nó thực sự không còn là một blockchain nữa”, Vitalik Buterin nhấn mạnh trong bài đăng trên X.

Một trong những thay đổi quan trọng đang được Ethereum theo đuổi là việc mở rộng vai trò của các công nghệ zero-knowledge proof, đặc biệt là SNARK. Công nghệ này cho phép một bên chứng minh rằng một phép tính hoặc một tập hợp dữ liệu là chính xác mà không nhất thiết phải tiết lộ toàn bộ dữ liệu hoặc thực hiện lại toàn bộ phép tính.

Việc đưa SNARK vào sâu hơn trong kiến trúc Ethereum có thể giúp mạng lưới giảm đáng kể lượng công việc mà mỗi node cần thực hiện để xác minh trạng thái. Thay vì tất cả các node phải trực tiếp xử lý hoặc kiểm tra mọi phép tính, một phần công việc có thể được thực hiện bên ngoài chuỗi và sau đó cung cấp bằng chứng mật mã để mạng lưới xác nhận kết quả.

Ethereum cũng đang phát triển PeerDAS, một thành phần quan trọng trong chiến lược mở rộng dữ liệu của mạng lưới. PeerDAS cho phép các node chia sẻ và xác minh dữ liệu hiệu quả hơn, qua đó hỗ trợ các giải pháp Layer-2 và rollup xử lý lượng giao dịch lớn hơn mà không buộc toàn bộ dữ liệu phải được mọi node tải xuống và lưu trữ theo cách truyền thống.

Bên cạnh đó, Buterin cho biết Ethereum đang tiếp tục tối ưu hóa cơ chế Proof-of-Stake, đồng thời nghiên cứu các phương thức xây dựng block theo mô hình nhiều bên tham gia. Parallel computation, tức tính toán song song, cũng là một phần trong hướng phát triển này nhằm cho phép nhiều tác vụ có thể được xử lý đồng thời thay vì tuần tự.

Những thay đổi trên cho thấy Ethereum đang cố gắng giải quyết đồng thời nhiều vấn đề vốn tồn tại trong kiến trúc blockchain truyền thống, bao gồm khả năng mở rộng, chi phí xác minh, hiệu suất tính toán và quyền riêng tư.

Đáng chú ý, Buterin cho rằng Hegota, một bản nâng cấp Ethereum được lên kế hoạch trong năm tới, có thể là hard fork “bình thường” cuối cùng còn mang diện mạo tương đối quen thuộc đối với một người quan sát Ethereum từ năm 2015.

Nhận định này không có nghĩa Ethereum sẽ ngừng nâng cấp sau Hegota. Ngược lại, Buterin cho rằng các nâng cấp sau đó có thể ngày càng tập trung vào những công nghệ mật mã phức tạp hơn, khiến Ethereum trong tương lai khác xa hình thái blockchain mà cộng đồng từng biết đến trong những năm đầu mạng lưới hoạt động.