Lại có giả thuyết mới về danh tính thật sự của Satoshi Nakamoto

Tờ New York Times đã đưa ra những phân tích, chứng minh Adam Back là Satoshi dựa trên dữ liệu và phong cách viết nhưng chưa có bằng chứng mang tính quyết định.

Lại có giả thuyết mới về danh tính thật sự của Satoshi Nakamoto 

New York Times cho rằng Adam Back là nghi phạm sáng giá nhất

Một cuộc điều tra mới từ tờ New York Times một lần nữa làm nóng lại bí ẩn lớn nhất của ngành crypto khi cho rằng Adam Back, nhà mật mã học người Anh và CEO Blockstream, có thể chính là Satoshi Nakamoto, “cha đẻ” của Bitcoin. 

NYT Investigation: Adam Back May Be Satoshi Nakamoto

The New York Times reported that Adam Back may be Satoshi Nakamoto based on circumstantial evidence, including Hashcash’s citation in the Bitcoin white paper, early electronic cash proposals (1997–1999), linguistic… pic.twitter.com/PvQQ5uxIN8

— Wu Blockchain (@WuBlockchain) April 8, 2026

Báo cáo cũng nhắc đến một chi tiết trong phim tài liệu HBO năm 2024 Money Electric: The Bitcoin Mystery, khi Adam Back được cho là tỏ ra căng thẳng lúc bị nhắc đến như một ứng viên Satoshi. Theo Carreyrou, phản ứng này có dấu hiệu đáng ngờ và là lý do để ông đào sâu vào dữ liệu lịch sử để xây dựng giả thuyết xoay quanh Back.

Trong bài điều tra công bố ngày 08/04, nhà báo từng đoạt giải Pulitzer John Carreyrou cho biết ông đã dành hơn một năm để phân tích hàng nghìn tài liệu, bao gồm bài viết trên các mailing list cypherpunk, hồ sơ tòa án và dữ liệu email từ những năm 1990–2000, thời kỳ đặt nền móng cho các ý tưởng về tiền mã hóa.

Từ cơ sở dữ liệu lên tới hơn 134.000 bài đăng trong cộng đồng cypherpunk, Carreyrou ban đầu xác định khoảng 620 cá nhân có khả năng liên quan, sau đó từng bước thu hẹp phạm vi xuống còn một cái tên nổi bật nhất: Adam Back.

Adam Back là nhà mật mã học người Anh và là một trong 10 người được trích dẫn trong whitepaper gốc của Bitcoin. Trước khi thành lập Blockstream, công ty phát triển các giải pháp mở rộng cho Bitcoin, Back đã nổi tiếng với phát minh Hashcash vào năm 1997, hệ thống Proof-of-Work được Bitcoin sử dụng làm cơ chế đồng thuận.

Suy luận của nhà báo John Carreyrou

Phương pháp chính được nhà báo này sử dụng là phân tích phong cách viết (stylometric analysis), so sánh các đặc điểm ngôn ngữ giữa các bài viết của Back và những email, bài đăng được cho là của Satoshi Nakamoto.

Nhóm nghiên cứu tập trung vào những chi tiết rất nhỏ như cách dùng dấu gạch nối, lỗi chính tả, cấu trúc câu và các thuật ngữ kỹ thuật đặc thù.

Kết quả cho thấy Back là một trong số rất ít người có nhiều điểm trùng khớp đáng chú ý với Satoshi, chẳng hạn như cách viết “proof-of-work”, việc sử dụng các cụm từ hiếm như “partial pre-image”.

Thêm vào đó, còn có những cách dùng khá riêng như “dang”, “backup” được sử dụng như một động từ viết liền, hay các cụm như “human friendly”, “on principle”, “burning the money”, “abandonware”, “hand tuned”, giống với cách diễn đạt của Satoshi trong đăng bài trên các diễn đàn mật mã học và diễn đàn Bitcoin từ năm 2009 đến 2010.

Đáng chú ý, cụm “a menace to the network” thậm chí còn mang màu sắc như một câu thoại trong phim khoa học viễn tưởng.

Một trong những luận điểm quan trọng nhất trong cuộc điều tra là việc Adam Back đã đề cập đến nhiều ý tưởng cốt lõi của Bitcoin từ rất sớm, thậm chí trước cả khi white paper ra đời hơn một thập kỷ. 

Theo nhà báo John Carreyrou, trong các bài viết trên mailing list cypherpunk từ khoảng năm 1997, Back đã mô tả một hệ thống tiền mã hóa có nhiều đặc điểm gần như trùng khớp với Bitcoin ngày nay.

Thêm vào đó, cơ chế proof-of-work Hashcash mà Adam Back tạo ra, ban đầu được dùng để chống spam email nhưng sau đó trở thành một trong những nền tảng kỹ thuật quan trọng mà Satoshi Nakamoto đã trích dẫn trong white paper Bitcoin, cùng với hệ thống b-money của Wei Dai.

Ngoài ra, Carreyrou cho rằng Back cũng từng đề cập đến những vấn đề kỹ thuật phức tạp như Byzantine Generals Problem, cũng như ý tưởng về các node có thể đến và đi mà không làm gián đoạn mạng lưới, những yếu tố  được coi như thành phần cốt lõi trong thiết kế của Bitcoin.

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, bài điều tra của New York Times cũng tập trung vào những chi tiết liên quan đến hành vi và dòng thời gian hoạt động của Adam Back.

Theo đó, Back đã tham gia rất sớm và tích cực trong cộng đồng cypherpunk từ khoảng năm 1995, đóng góp nhiều ý tưởng về mật mã, quyền riêng tư và tiền mã hóa,

Tuy nhiên, ông lại gần như “im lặng” trong giai đoạn Bitcoin ra đời vào cuối những năm 2000, thời điểm Satoshi bắt đầu xuất hiện và phát triển dự án.

Sau đó, Back quay trở lại mạnh mẽ và tham gia sâu vào hệ sinh thái Bitcoin sau khi Satoshi biến mất vào năm 2011, điều mà Carreyrou cho là một sự trùng hợp đáng chú ý. 

Adam Back tiếp tục phủ nhận

Về phía Adam Back, ông trước đây đã nhiều lần phủ nhận cáo buộc này. Back cho biết mình chỉ là một trong những người tham gia sớm trong cộng đồng mật mã với sự quan tâm đến tiền mã hóa, quyền riêng tư và hệ thống thanh toán điện tử từ đầu những năm 1990. 

Trong bài đăng mới nhất trên X, Back viết rõ ông không phải Satoshi, cho rằng việc tên mình xuất hiện dày đặc trong các thảo luận về e-cash có thể tạo ra “thiên kiến xác nhận” (confirmation bias), bởi đơn giản ông là người hoạt động tích cực hơn so với những người khác có cùng mối quan tâm.

i’m not satoshi, but I was early in laser focus on the positive societal implications of cryptography, online privacy and electronic cash, hence my ~1992 onwards active interest in applied research on ecash, privacy tech on cypherpunks list which led to hashcash and other ideas.

— Adam Back (@adam3us) April 8, 2026

Theo Back, nhiều điểm tương đồng được đưa ra trong bài điều tra thực chất là kết quả của những sự trùng hợp giữa các cá nhân có cùng nền tảng kiến thức và quá trình nghiên cứu. 

Thậm chí, Adam Back còn nhấn mạnh lại lập luận về việc giữ bí mật danh tính của Satoshi là điều cần thiết. Theo ông, Bitcoin nên được coi là “vàng kỹ thuật số” và việc Satoshi vẫn ẩn danh sẽ giúp duy trì hình ảnh này, tương tự như cách vàng không có người sáng lập cụ thể.

Bí ẩn kéo dài 17 năm vẫn chưa có lời giải

Dù đưa ra nhiều lập luận và phân tích chi tiết, chính New York Times cũng không đi đến kết luận chắc chắn rằng Adam Back là Satoshi Nakamoto. Toàn bộ lập luận trong bài điều tra dừng lại ở mức giả thuyết dựa trên các yếu tố kỹ thuật, lịch sử và phong cách viết, nhưng chưa có bằng chứng mang tính quyết định.

Ngay cả tác giả bài điều tra John Carreyrou cũng thừa nhận rằng không có bằng chứng mật mã (cryptographic proof), yếu tố duy nhất có thể xác nhận danh tính Satoshi. 

Danh tính của Satoshi Nakamoto đến nay vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất trong lịch sử ngành crypto, kể từ email cuối cùng vào ngày 26/04/2011, người tạo ra Bitcoin đã hoàn toàn biến mất khỏi công chúng.

Trong hơn một thập kỷ qua, nhiều cái tên từng được nghi ngờ như Nick Szabo, Hal Finney, Len Sassaman hay gần đây là Peter Todd, người được HBO khẳng định là cha đẻ của Bitcoin trong bộ phim tài liệu của hãng.

Tuy nhiên, tất cả đều đã phủ nhận và bên phân tích cũng không có bằng chứng đủ thuyết phục được đưa ra.

Đáng chú ý, trường hợp Craig Wright, người từng nhiều năm tuyên bố mình là Satoshi, đã bị tòa án Anh kết luận rằng ông đã đưa ra thông tin sai lệch và sử dụng bằng chứng giả mạo, càng khiến bí ẩn về người sáng lập Bitcoin trở nên phức tạp và chưa có lời giải.

Coin68 tổng hợp