Aptos điều chỉnh tokenomics của APT, giảm mạnh tốc độ unlock token sau tháng 10

Vào ngày 14/4, đội ngũ phát triển Aptos bất ngờ công bố loạt thay đổi lớn về tokenomics nhằm kiểm soát lạm phát và củng cố giá trị dài hạn của token APT. Đây được xem là bước ngoặt đáng chú ý của Aptos Labs và Aptos Foundation trong bối cảnh thị trường tiền mã hoá ngày càng cạnh tranh và nhà đầu tư ưu tiên các dự án có cơ chế kinh tế bền vững.

Theo kế hoạch mới, chu kỳ mở khoá token kéo dài 4 năm của Aptos sẽ kết thúc vào tháng 10 tới. Sau thời điểm này, lượng APT được unlock mỗi năm dự kiến giảm khoảng 60%, đánh dấu sự chuyển dịch từ giai đoạn phân phối sang giai đoạn tối ưu hoá cung – cầu. Trước đây, Aptos chưa từng đặt giới hạn tổng cung, điều khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về áp lực lạm phát dài hạn. Vì vậy, thay đổi quan trọng nhất lần này là việc chính thức thiết lập trần tổng cung ở mức 2,1 tỷ APT. Hiện tại có khoảng 1,196 tỷ token đang lưu hành, nghĩa là dư địa phát hành trong tương lai đã được giới hạn rõ ràng, giúp thị trường có thể định giá tài sản minh bạch hơn.

Song song với việc đặt trần cung, phần thưởng staking cũng được điều chỉnh mạnh. Lợi suất staking APY giảm từ 5,19% xuống còn 2,6% và được thiết kế theo hướng tỷ lệ thuận với thời gian khoá token. Điều này khuyến khích người nắm giữ APT stake dài hạn thay vì tham gia ngắn hạn chỉ để nhận thưởng, qua đó giảm áp lực bán ra thị trường. Đây là chiến lược quen thuộc mà nhiều blockchain áp dụng để chuyển từ giai đoạn tăng trưởng sang ổn định, tương tự cách các mạng lưới lớn đã từng giảm phần thưởng phát hành theo thời gian.

Một thay đổi đáng chú ý khác là phí gas trên mạng Aptos sẽ tăng gấp 10 lần và được thanh toán trực tiếp bằng APT trước khi bị đốt vĩnh viễn. Việc tăng phí gas đi kèm cơ chế burn giúp biến hoạt động sử dụng mạng lưới thành nguồn giảm phát tự nhiên. Dù vậy, phí chuyển stablecoin vẫn duy trì ở mức cực thấp, khoảng 0,00014 USD, nhằm giữ lợi thế cạnh tranh về chi phí giao dịch – yếu tố vốn là điểm mạnh của Aptos so với nhiều blockchain Layer 1 khác.

Aptos Foundation cũng thông báo sẽ khóa vĩnh viễn 210 triệu APT, tương đương khoảng 18% nguồn cung lưu hành hiện tại. Đây là tín hiệu mạnh cho thấy tổ chức này muốn giảm áp lực cung trong dài hạn và gia tăng niềm tin thị trường. Ngoài ra, cơ chế trợ cấp hệ sinh thái cũng được thay đổi theo hướng hiệu quả hơn: các dự án muốn nhận token tài trợ phải đạt KPI rõ ràng thay vì nhận phân bổ trước. Điều này phản ánh xu hướng mới trong ngành, khi các quỹ hệ sinh thái ngày càng chú trọng hiệu suất thực tế thay vì chỉ tài trợ theo tiềm năng.

Một điểm nhấn khác là vai trò của các ứng dụng DeFi trên Aptos trong chiến lược giảm phát. Sàn DEX Decibel được kỳ vọng sẽ đốt hơn 32 triệu APT mỗi năm khi đạt quy mô đủ lớn. Không chỉ dừng ở đó, Aptos Foundation cũng đang xem xét sử dụng doanh thu để mua lại token từ thị trường, tạo thêm áp lực giảm cung tương tự mô hình buyback của các công ty niêm yết.