ETF Bitcoin có thể về 0 sớm nếu dòng vốn rút không giảm, đã mất 8,5 tỷ USD từ tháng 10

Câu chuyện về mối quan hệ giữa Bitcoin và Phố Wall vì thế cũng cần được nhìn đa chiều hơn. Cách kể đơn giản thường là: ETF ra đời → tổ chức tham gia → Bitcoin trở nên “trưởng thành”. Nhưng khi thị trường giảm, cũng chính các tổ chức đó bị cho là rút lui hàng loạt. Thực tế phức tạp và “đời thường” hơn nhiều. ETF không chỉ đại diện cho một nhóm tổ chức đồng nhất, mà là tập hợp của hàng nghìn ủy ban đầu tư, cố vấn, nền tảng và nhà đầu tư khác nhau, mỗi bên đưa ra quyết định riêng, tạo thành dòng tiền tổng hợp.

Tính đến nay, tổng dòng vốn ròng lũy kế khoảng 54,31 tỷ USD vẫn là con số rất lớn đối với một nhóm sản phẩm mới chỉ vài năm tuổi. Tuy nhiên, nếu “zoom gần”, vài tháng qua lại là một bức tranh khác. Từ sau cú sụt mạnh tháng 10, khoảng 8,66 tỷ USD đã rời khỏi các ETF Bitcoin spot niêm yết tại Mỹ, trong khi giá Bitcoin giảm hơn 40% từ vùng đỉnh quanh 126.000 USD. Hai dữ kiện trái chiều này vẫn có thể cùng tồn tại: dòng vốn dài hạn vẫn dương, nhưng áp lực ngắn hạn gia tăng.

Để hiểu rõ hơn hành vi của dòng tiền tổ chức, cần đặt dữ liệu ETF cạnh mức độ tham gia trên thị trường futures của Chicago Mercantile Exchange. Các nhà tạo lập và thành viên được ủy quyền thường dùng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro và thực hiện arbitrage khi tạo/lập rổ cổ phiếu ETF. Mức độ phơi nhiễm trên CME đã giảm khoảng hai phần ba so với đỉnh cuối năm 2024, xuống còn khoảng 8 tỷ USD — cho thấy các kênh tổ chức “chuẩn” đang mang ít rủi ro hơn so với giai đoạn đỉnh.

Dấu chân Phố Wall cũng thể hiện qua chênh lệch giá giữa các sàn. Coinbase — nơi nhiều tổ chức Mỹ giao dịch — thường xuyên có giá chiết khấu so với sàn offshore như Binance, phản ánh áp lực bán kéo dài từ phía Mỹ. Đây là chi tiết quan trọng để lý giải vì sao Bitcoin tỏ ra “nặng” ngay cả khi nhiều tài sản rủi ro khác vẫn có lực mua.

Dòng vốn cũng không hoàn toàn một chiều. Giữa tháng 1, nhóm ETF Bitcoin spot từng hút khoảng 760 triệu USD chỉ trong một ngày — mạnh nhất kể từ tháng 10 — trong đó đóng góp lớn đến từ quỹ Fidelity Wise Origin Bitcoin Fund. Tuy nhiên, các phiên tích cực như vậy vẫn ít hơn đáng kể so với số ngày bị rút vốn.

Yếu tố vĩ mô tiếp tục đóng vai trò nền. Khi kỳ vọng cắt giảm lãi suất dao động, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang trái phiếu và các tài sản phòng thủ. Trong bối cảnh đó, Bitcoin đang bị thị trường đối xử giống một tài sản nhạy cảm với thanh khoản hơn là “nơi trú ẩn”.

Tổng tài sản quản lý (AUM) của toàn bộ ETF Bitcoin spot hiện vào khoảng 98,33 tỷ USD. Quy mô tập trung cao vào một số quỹ lớn, dẫn đầu là iShares Bitcoin Trust với khoảng 57,01 tỷ USD. Tiếp theo là Grayscale Bitcoin Trust khoảng 12,58 tỷ USD, cùng một số quỹ khác ở nhóm sau. Sự tập trung này phản ánh thực tế: khi tổ chức chọn một sản phẩm làm “chuẩn mặc định”, thanh khoản và niềm tin sẽ dồn mạnh vào đó.

Nếu lấy mốc từ ngày 10/10/2025 đến nay, khoảng 8,66 tỷ USD đã rời ETF trong 89 phiên — tương đương xấp xỉ 90 triệu USD mỗi phiên. Giữ nguyên tốc độ này và lấy mốc AUM 98 tỷ USD làm điểm xuất phát, về mặt lý thuyết cần khoảng 1.011 phiên giao dịch (gần 4 năm) để dòng vốn ETF bị rút cạn — tức vào đầu năm 2030 — giả định mọi thứ không thay đổi.

Kỳ halving Bitcoin tiếp theo ước tính rơi vào khoảng tháng 4/2028, còn khoảng 558 phiên giao dịch. Với cùng nhịp rút vốn, AUM có thể giảm còn khoảng 44 tỷ USD vào thời điểm đó. Nếu quy đổi theo vùng giá khoảng giữa 60.000 USD/BTC, lượng nắm giữ còn lại trong ETF có thể quanh 662.000 BTC.

Ở kịch bản bi quan hơn — khi dòng vốn ròng lũy kế bị “mài mòn” về 0 — phép tính cho thấy mốc này có thể xuất hiện quanh giữa năm 2028 nếu nhịp rút vốn không đổi.

Điều cần theo dõi tiếp theo gồm: nhịp dòng vốn ETF theo ngày (chuỗi phiên vào ròng hay ra ròng), mức hợp đồng mở và hoạt động trên CME, chênh lệch giá giữa Coinbase và Binance, cùng biến động dòng vốn vào/ra các quỹ cổ phiếu và trái phiếu. Không tín hiệu nào đảm bảo chắc chắn xu hướng, nhưng kết hợp lại sẽ tạo thành bản đồ định hướng cho giai đoạn tới.

Kết luận quan trọng là: ETF đã tạo ra một “bảng điểm công khai” cho hành vi của dòng tiền tổ chức đối với Bitcoin. Khi con số tăng, niềm tin lan rộng. Khi con số giảm, nghi ngờ gia tăng. Nếu xu hướng rút vốn kéo dài và không đảo chiều, toàn bộ câu chuyện về vai trò của ETF với Bitcoin có thể bị viết lại theo hướng tiêu cực hơn rất nhiều.