Ngân hàng Nhà nước đề nghị bổ sung quy định xác định doanh thu chuyển nhượng từng lần giao dịch tài sản mã hóa

Dự thảo chính sách thuế đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam đang tiếp tục được hoàn thiện với nhiều đề xuất mới liên quan đến cách xác định doanh thu tính thuế trong từng giao dịch chuyển nhượng. Theo góp ý mới nhất, Ngân hàng Nhà nước kiến nghị cơ quan soạn thảo cần bổ sung quy định cụ thể về việc xác định doanh thu chuyển nhượng theo từng lần giao dịch đối với cả tổ chức nước ngoài và nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường tài sản mã hóa.

Hiện nay, giao dịch tài sản mã hóa như Bitcoin, Ethereum… diễn ra rất nhanh, nhiều lần trong ngày và giá biến động mạnh. Vì vậy, nếu không quy định rõ doanh thu của từng lần bán là bao nhiêu, sẽ rất khó tính thuế chính xác và dễ xảy ra tranh cãi giữa người nộp thuế và cơ quan thuế. Vì thế, đề nghị này nhằm yêu cầu văn bản pháp luật phải quy định rõ ràng việc xác định doanh thu chuyển nhượng từng lần: mỗi khi nhà đầu tư bán tài sản mã hóa thì phải xác định doanh thu của giao dịch đó ngay tại thời điểm bán. Doanh thu này thường được hiểu là tổng giá trị tiền thu về từ việc bán crypto (ví dụ bán 1 đồng coin được 100 triệu đồng thì doanh thu của lần chuyển nhượng đó là 100 triệu). Từ con số doanh thu này, cơ quan thuế sẽ áp dụng mức thuế tương ứng, chẳng hạn tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu từng giao dịch.

Việc yêu cầu tính doanh thu theo từng lần chuyển nhượng có ý nghĩa quan trọng vì giúp quản lý thuế minh bạch hơn trong thị trường tài sản số, nhất là với nhà đầu tư cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài giao dịch qua sàn. Khi quy định rõ, nhà đầu tư sẽ biết chính xác mỗi lệnh bán phải kê khai bao nhiêu, tránh tình trạng cộng dồn cả năm rồi mới tính, hoặc khai thiếu do không xác định được giá giao dịch chuẩn.

Trong quá trình lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động giao dịch, kinh doanh và chuyển nhượng tài sản mã hóa, chính quyền một số địa phương cũng đã đề xuất chỉnh sửa nội dung nhằm đảm bảo rõ ràng hơn về cơ sở tính thuế. Theo đề xuất, các tổ chức được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam khi phát sinh thu nhập từ chuyển nhượng tài sản mã hóa sẽ thuộc diện kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp với mức thuế suất phổ thông 20%, trừ những trường hợp được hưởng ưu đãi theo quy định của luật thuế hiện hành.

Cách xác định thu nhập chịu thuế được đề xuất dựa trên nguyên tắc lấy giá bán tài sản mã hóa trừ đi giá mua ban đầu và các chi phí hợp lệ liên quan đến quá trình chuyển nhượng. Điều kiện quan trọng là các khoản chi phí này phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định. Đây được xem là hướng tiếp cận tương tự như cách tính thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán hoặc các tài sản tài chính khác, giúp tạo sự thống nhất trong hệ thống pháp luật thuế.

Đối với tổ chức nước ngoài và cá nhân giao dịch tài sản mã hóa thông qua các nền tảng cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, dự thảo hiện đang định hướng áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu từng lần chuyển nhượng. Cụ thể, tổ chức nước ngoài có thể phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ 0,1% trên doanh thu mỗi giao dịch, trong khi nhà đầu tư cá nhân – không phân biệt cư trú hay không cư trú – cũng thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân với tỷ lệ tương tự. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước cho rằng cần làm rõ hơn cách xác định doanh thu này nhằm tránh phát sinh vướng mắc khi triển khai thực tế, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài sản số có đặc thù biến động nhanh và khối lượng giao dịch lớn.

Liên quan đến vấn đề xác định giá giao dịch làm căn cứ tính thuế, Bộ Tài chính cho biết cơ quan này đã giao Ủy ban Chứng khoán xây dựng văn bản hướng dẫn riêng để thực hiện nghị quyết của Chính phủ về cơ chế thí điểm quản lý tài sản mã hóa. Do đó, nội dung chi tiết về phương pháp xác định giá giao dịch sẽ không được quy định trong dự thảo Thông tư lần này mà sẽ được hướng dẫn ở văn bản chuyên biệt nhằm đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn thị trường.

Song song với đó, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa như sàn giao dịch, nền tảng lưu ký hoặc trung gian thanh toán nếu có thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ cũng phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp với mức thuế suất 20%. Quy định này được kỳ vọng góp phần tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho các doanh nghiệp công nghệ tài chính hoạt động tại Việt Nam, đồng thời tăng tính minh bạch cho thị trường.

Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất của Bộ Khoa học và Công nghệ về việc bổ sung quy định thời gian thực hiện chính sách theo cơ chế thí điểm. Theo đó, Thông tư nên quy định rõ thời gian thí điểm trong vòng 5 năm và tiếp tục triển khai sau khi tổng kết, đánh giá hiệu quả. Mục tiêu là đảm bảo sự thống nhất với nghị quyết của Chính phủ đã ban hành trước đó, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để điều chỉnh chính sách linh hoạt khi thị trường tài sản số phát triển mạnh hơn.

Nguồn: Đề nghị bổ sung quy định xác định doanh thu chuyển nhượng từng lần giao dịch tài sản mã hóa