SEC lần đầu định nghĩa tài sản crypto: Chỉ một nhóm token là chứng khoán

SEC lần đầu định nghĩa tài sản crypto: Chỉ một nhóm token là chứng khoán. Ảnh: Reuters

SEC vẽ lại bản đồ crypto

Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) lần đầu tiên đưa ra một bộ định nghĩa mang tính hệ thống về các loại tài sản crypto, đánh dấu bước ngoặt lớn trong cách tiếp cận pháp lý tại thị trường tài chính quan trọng nhất thế giới. Hướng dẫn mới được công bố cùng với Ủy ban Giao dịch Tài sản Kỳ hạn (CFTC), chỉ sau vài ngày hai cơ quan thiết lập cơ chế phối hợp chính thức nhằm đồng quản lý lĩnh vực tài sản số.

Chairman @SECPaulSAtkins on today’s interpretation on crypto assets:

“After more than a decade of uncertainty, this interpretation will provide market participants with a clear understanding of how the Commission treats crypto assets under federal securities laws.” pic.twitter.com/ierPEMJV4e

— U.S. Securities and Exchange Commission (@SECGov) March 17, 2026

Theo Chủ tịch SEC Paul Atkins, đây là nỗ lực nhằm khép lại hơn một thập kỷ mơ hồ pháp lý: “Diễn giải lần này sẽ giúp thị trường hiểu rõ cách SEC áp dụng luật chứng khoán liên bang đối với tài sản crypto.” Song, tài liệu không phải là quy định cuối cùng, mà là bản nháp chính sách để chuẩn bị cho khung luật crypto toàn diện mà Quốc hội Mỹ đang xây dựng.

Our interpretation on crypto assets—grounded in existing law and informed by extensive public input—acknowledges what the former administration refused to recognize…

Most crypto assets are not themselves securities.pic.twitter.com/fbHan0vmmb

— Paul Atkins (@SECPaulSAtkins) March 17, 2026

Khác với lập trường cứng rắn dưới thời Gary Gensler, SEC lần này đưa ra quan điểm rõ ràng rằng phần lớn tài sản crypto không phải là chứng khoán. 

Trong hướng dẫn mới, SEC và CFTC cùng xây dựng một hệ phân loại tài sản số theo bản chất sử dụng, thay vì chỉ dựa trên nhãn gọi. Cơ quan quản lý xác lập một hệ thống gồm 5 nhóm chính:

– Hàng hóa số (digital commodities): Là các tài sản gắn với một hệ thống blockchain phi tập trung, đã vận hành hiệu quả và không phụ thuộc vào một chủ thể phát hành trung tâm. Ví dụ: Bitcoin, Ethereum, Solana, XRP, Cardano, Dogecoin….

– Công cụ số (digital tools): Bao gồm các token phục vụ chức năng sử dụng trong hệ sinh thái như phí giao dịch, quyền truy cập dịch vụ, membership, domain blockchain (ví dụ: ENS)

– Tài sản sưu tầm số (digital collectibles): Bao gồm NFT, token đại diện cho tài sản nghệ thuật, vật phẩm trong game, hoặc các memecoin không gắn với kỳ vọng lợi nhuận từ một tổ chức phát hành cụ thể.

– Stablecoin: Stablecoin thanh toán đặc biệt các mô hình phù hợp với khung pháp lý như Đạo luật GENIUS đã được phê duyệt. Các stablecoin khác có yếu tố sinh lợi, yield, hoặc cấu trúc tài chính phức tạp có thể bị xem là chứng khoán, tùy cách thiết kế và chào bán.

– Chứng khoán số (digital securities): Bao gồm các tài sản vốn dĩ là chứng khoán truyền thống nhưng được token hóa, như cổ phiếu, trái phiếu, các công cụ tài chính tương đương. Chỉ duy nhất nhóm này luôn luôn được xem là chứng khoán, bất kể được triển khai dưới dạng blockchain hay không.

SEC nhấn mạnh một tài sản số chỉ bị coi là chứng khoán khi được chào bán như một khoản đầu tư vào doanh nghiệp chung, đi kèm kỳ vọng lợi nhuận từ nỗ lực của bên phát hành. Tuy nhiên, khác với cách hiểu trước đây, trạng thái này không mang tính vĩnh viễn. Khi các cam kết đầu tư ban đầu được hoàn tất – hoặc không còn hiệu lực – tài sản đó có thể “thoát khỏi định nghĩa chứng khoán, mở ra khái niệm mà thị trường từng tranh cãi suốt nhiều năm – vòng đời pháp lý của token. 

Song song, SEC cũng làm rõ rằng các hoạt động cốt lõi của crypto như airdrop, staking hay mining ở cấp độ giao thức không thuộc phạm vi quản lý chứng khoán. Stablecoin, trong khi đó, được xếp vào nhóm chứng khoán nhưng không đi kèm bất kỳ bảo đảm nào tương đương hệ thống ngân hàng.

Việc CFTC đồng thuận với cùng hệ phân loại đánh dấu lần hiếm hoi hai cơ quan quản lý lớn nhất tại Mỹ nói cùng một ngôn ngữ về crypto, chấm dứt tình trạng tranh chấp kéo dài về việc một token nên được xem là chứng khoán hay hàng hóa.

SEC xoay trục trước làn sóng luật hóa

Bộ hướng dẫn lần này, dù chưa có hiệu lực pháp lý như một quy định chính thức, được xem là bước mở đầu cho một chu kỳ thay đổi sâu rộng. Theo Atkins, SEC sẽ sớm khởi động quy trình làm luật với hàng loạt đề xuất mới, bao gồm cơ chế “innovation exemption” nhằm tạo không gian thử nghiệm cho các dự án crypto, trong một tài liệu dự kiến dài hơn 400 trang.

Chủ tịch CFTC Mike Selig khẳng định: “Tín hiệu đã rất rõ – đây là thời điểm để xây dựng tại Mỹ.” Đây không còn là khẩu hiệu, mà là định hướng chính sách nhằm kéo dòng vốn và nhân lực quay trở lại sau nhiều năm bị đẩy ra nước ngoài vì bất định pháp lý.

Dù vậy, chính Atkins cũng thừa nhận rằng các hướng dẫn hiện tại chỉ mang tính tạm thời. Để đảm bảo tính ổn định dài hạn, quốc hội Mỹ vẫn cần thông qua luật chuyên biệt cho tài sản số, qua đó chính thức hóa các nguyên tắc đang được SEC và CFTC thử nghiệm.

Trong ngắn hạn, thị trường có thể xem đây là sự kết thúc của giai đoạn “mù mờ pháp lý”. Nhưng ở góc độ sâu hơn, động thái này thực chất chỉ là phát súng mở màn cho một chu kỳ luật hóa toàn diện, nơi Mỹ không chỉ định nghĩa lại crypto, mà còn định nghĩa lại cách thế giới quản lý tài sản số.

Coin68 tổng hợp