SEC trình đề xuất Safe Harbor, cho dự án crypto huy động vốn trước khi đăng ký

SEC trình đề xuất Safe Harbor, cho dự án crypto huy động vốn trước khi đăng ký. Ảnh: Inc. Magazine

Ý tưởng đã nhen nhóm từ năm 2020

Một trong những thay đổi chính sách được cộng đồng crypto Mỹ chờ đợi nhiều năm đang tiến gần hơn tới hiện thực. Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán (SEC) Paul Atkins vừa xác nhận dự thảo cơ chế Safe Harbor dành cho các dự án blockchain đã được chuyển tới Office of Information and Regulatory Affairs (OIRA) – cơ quan thuộc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng – để rà soát trước khi công bố chính thức.

Phát biểu tại một hội nghị tài sản số do Vanderbilt University và Blockchain Association tổ chức, Atkins cho biết đề xuất đang ở giai đoạn cuối trước khi được công bố.

Theo đề xuất được Chủ tịch SEC đưa ra hồi tháng trước, Safe Harbor sẽ bao gồm cơ chế startup exemption, cho phép các bên tham gia thị trường crypto huy động vốn trong giai đoạn đầu mà vẫn phải tuân thủ các yêu cầu bảo vệ nhà đầu tư. Cụ thể, ngoại lệ này tạo điều kiện cho dự án gọi vốn trong một khoảng thời gian tối đa 4 năm, miễn là cung cấp các thông tin minh bạch về tokenomics, đội ngũ và tiến độ phát triển.

Nếu được thông qua, cơ chế này sẽ tạo ra một “khoảng thở” pháp lý quan trọng cho các startup crypto tại Mỹ, cho phép họ phát triển mạng lưới và thử nghiệm mô hình token trước khi phải tuân thủ đầy đủ quy định chứng khoán. Đây được xem là bước tiến đáng chú ý trong bối cảnh nhiều năm qua thị trường crypto tại Mỹ thường xuyên bị chỉ trích vì môi trường pháp lý mơ hồ, khiến nhiều dự án chọn rời khỏi nước này để thành lập pháp nhân ở các khu vực tài phán thân thiện hơn.

Khái niệm safe harbor không phải mới. Ý tưởng này lần đầu xuất hiện vào năm 2020 bởi cựu ủy viên SEC Hester Peirce. Theo đề xuất sơ khởi, các dự án phát hành token sẽ có thời gian ân hạn 3 năm, tức 3 năm miễn trừ pháp lý, để xây dựng mạng lưới và đạt mức độ phi tập trung cần thiết trước đăng ký mở bán chứng khoán lên cơ quan quản lý.

Lập luận đằng sau cơ chế này khá đơn giản. Trong giai đoạn đầu, phần lớn dự án blockchain buộc phải vận hành tập trung vì đội ngũ sáng lập chịu trách nhiệm phát triển sản phẩm, hạ tầng và cộng đồng. Tuy nhiên theo thời gian, quyền kiểm soát có thể được phân tán dần cho người dùng và validator. Nếu áp dụng luật chứng khoán ngay từ ngày đầu, nhiều dự án sẽ không bao giờ có cơ hội chứng minh token của mình thực sự là công cụ tiện ích thay vì hợp đồng đầu tư.

Các báo cáo thị trường gần đây cho thấy phần lớn token ra mắt trong những năm qua đều diễn ra ngoài nước Mỹ, tại các khu vực có khung pháp lý rõ ràng hơn như Switzerland, Singapore và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Điều này khiến Washington ngày càng lo ngại về nguy cơ “chảy máu đổi mới” trong lĩnh vực blockchain.

Ngoài ra, SEC cũng được cho là đang cân nhắc một dạng thử nghiệm các mô hình tài chính on-chain và tài sản token hóa trước khi áp dụng đầy đủ quy định. 

Tín hiệu thay đổi chính sách từ SEC

Theo quy trình lập pháp của Mỹ, các đề xuất quy định có tác động kinh tế lớn phải được OIRA rà soát trước khi được công bố trên Công báo Liên bang để lấy ý kiến công chúng. Giai đoạn này thường kéo dài 30 đến 90 ngày.

Sau khi vượt qua bước đánh giá này, SEC sẽ công bố dự thảo để nhận phản hồi từ thị trường trong khoảng 30-60 ngày trước khi tiến hành bỏ phiếu thông qua quy định cuối cùng.

Điều đó đồng nghĩa với việc ngay cả trong kịch bản lạc quan, một khung safe harbor hoàn chỉnh vẫn còn cách thị trường vài tháng. Tuy vậy, việc dự thảo đã bước vào vòng rà soát tại Nhà Trắng vẫn mang ý nghĩa quan trọng.

Động thái này cũng phản ánh lập trường xoa dịu trong cách tiếp cận của SEC dưới thời Atkins. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào các vụ kiện và biện pháp cưỡng chế như giai đoạn trước, cơ quan này đang cố gắng xây dựng một khung pháp lý rõ ràng hơn cho tài sản số, đồng thời mở cửa đối thoại với ngành.

Tuy nhiên, tác động thực sự của safe harbor sẽ phụ thuộc vào chi tiết cuối cùng của quy định: thời gian ân hạn bao lâu, nghĩa vụ công bố thông tin ra sao và dự án nào đủ điều kiện tham gia. Một khung quy định quá hẹp có thể không tạo ra thay đổi đáng kể, trong khi cơ chế quá rộng lại dễ vấp phải phản đối từ các cơ quan bảo vệ nhà đầu tư.

Song song với đề xuất safe harbor, SEC cũng đang thay đổi cách tiếp cận đối với việc phân loại tài sản số. Trong một hướng dẫn chính sách gần đây được xây dựng cùng Uỷ ban Giao dịch Tài sản Kỳ hạn (CFTC), cơ quan quản lý Mỹ lần đầu đưa ra khung định nghĩa có hệ thống cho các loại tài sản crypto, thay vì chỉ xử lý từng trường hợp thông qua các vụ kiện như trước.

Theo tài liệu này, phần lớn tài sản crypto không mặc định là chứng khoán, mà được phân loại dựa trên bản chất và cách vận hành của mạng lưới. Các blockchain đã hoạt động phi tập trung và không phụ thuộc vào một chủ thể phát hành trung tâm có thể được xem là hàng hóa số, tương tự cách thị trường nhìn nhận các đồng coin lớn như Bitcoin hay Ethereum.

Coin68 tổng hợp