Ethereum ra mắt zkAPI, trả tiền dùng AI mà không lộ danh tính

Ethereum ra mắt zkAPI, trả tiền dùng AI mà không lộ danh tính. Ảnh: Decrypt

Ethereum Foundation ra mắt zkAPI, hệ thống cho phép thanh toán phí sử dụng các mô hình AI bằng ETH hoặc USDC mà không để nhà cung cấp biết danh tính người trả tiền. Công nghệ do Vitalik Buterin đồng thiết kế hiện đã hoạt động trên mainnet Ethereum.

Quick updates on the Open Anonymity project (@OpenAnonProject)! 1. OA-chat is live! You can now signup: 2. We collaborated with @ethereumfndn (@VitalikButerin, @DavideCrapis, @VittoStack, @curryrasul) to develop zkAPI, a new zero-knowledge protocol for accessing gated / paid APIs with unlinkability. It’s like a generalization of OA unlinkable inference that also abstracts payments away. Now also available on OA-chat! I’m excited because more infrastructure should exist where privacy and sovereignty is foundational and people are in control.

— Ken Liu (@kenziyuliu) October 1, 2026

zkAPI mở ra cách thanh toán riêng tư cho AI và các dịch vụ tính phí qua API. Sản phẩm được phát triển cùng Open Anonymity Project, dựa trên thiết kế do Vitalik và Davide Crapis, trưởng nhóm dAI của Ethereum Foundation, công bố hồi tháng 2.

Hiện nay, API key thường gắn với tài khoản và phương thức thanh toán, khiến nhà cung cấp có thể liên kết danh tính với lịch sử sử dụng AI. zkAPI tìm cách cắt đứt mối liên hệ này. Từ đây, người dùng vẫn trả tiền cho dịch vụ, nhưng nhà cung cấp không biết khoản thanh toán đến từ ai.

Cách hoạt động của zkAPI khá đơn giản. Người dùng nạp ETH hoặc USDC vào một hợp đồng thông minh trên Ethereum. Khi sử dụng AI, hệ thống tạo bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof) để xác nhận tài khoản có đủ tiền mà không tiết lộ người sở hữu hay khoản tiền cụ thể đang được dùng.

Sau khi xác minh, zkAPI cấp một API key tạm thời với hạn mức nhất định. Người dùng gửi câu lệnh trực tiếp tới mô hình AI như bình thường, còn chi phí được trừ từ số dư đã nạp sau khi sử dụng.

Nhờ đó, nhà cung cấp AI có thể biết dịch vụ đã được thanh toán nhưng không thể lần ngược khoản tiền về người dùng. zkAPI cũng tương thích với giao diện API của OpenAI và Ollama, giúp các ứng dụng hiện có kết nối mà không phải xây lại toàn bộ hệ thống.

Mô hình này không chỉ dành cho chatbot hay AI agent, zkAPI có thể được áp dụng cho truy vấn dữ liệu blockchain, tạo hình ảnh và video, VPN, băng thông Internet hay thanh toán tự động giữa các AI agent.

Tuy nhiên, zkAPI không giúp người dùng hoàn toàn ẩn danh. Nhà cung cấp vẫn có thể nhìn thấy nội dung câu lệnh, địa chỉ IP hoặc thông tin cá nhân xuất hiện trong cuộc trò chuyện vẫn có thể làm lộ danh tính.

zkAPI là một phần trong chiến lược đưa Ethereum trở thành hạ tầng thanh toán và điều phối cho nền kinh tế AI. Ethereum Foundation đã thành lập nhóm dAI từ năm 2025 để phát triển các công nghệ phục vụ AI và những phần mềm có khả năng tự giao dịch. Trước zkAPI, nhóm này đã phát triển ERC-8004, tiêu chuẩn giúp AI agent xác lập danh tính và uy tín để có thể tìm kiếm, xác minh và giao dịch với nhau.

Ethereum Foundation cho biết AI chat và AI agent mới là những ứng dụng đầu tiên của zkAPI. Dự án hiện vẫn ở giai đoạn thử nghiệm, trước khi được mở rộng sang nhiều loại dịch vụ trả phí khác.

Ở thời điểm đưa tin, giá ETH đang giao dịch quanh 2.730 USD, tăng khoảng 1,5% trong 24h qua.

Biến động giá ETH trong 24h gần nhất, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 10:15 AM ngày 05/10/2026