Mỹ mở chiến dịch giải cứu tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz

Rạng sáng ngày 4/5 theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố một chiến dịch quân sự mới mang tên “Project Freedom”, với mục tiêu bảo vệ tự do hàng hải và hộ tống các tàu thương mại của những quốc gia trung lập đang bị mắc kẹt tại khu vực Eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Thông tin được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng dầu khí toàn cầu đang trở thành tâm điểm lo ngại của thị trường quốc tế.

Theo tuyên bố từ Nhà Trắng, nhiều quốc gia không tham gia xung đột đã chủ động liên hệ Washington để đề nghị hỗ trợ giải cứu các tàu hàng của họ đang bị mắc kẹt hoặc không thể di chuyển qua khu vực vì rủi ro an ninh. Chính quyền Mỹ cho biết đây là lý do trực tiếp khiến Tổng thống Trump ra quyết định kích hoạt chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải quy mô lớn, nhấn mạnh rằng việc đảm bảo lưu thông thương mại quốc tế là “lợi ích sống còn của nền kinh tế toàn cầu”.

Ngay sau tuyên bố của Tổng thống, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ đã xác nhận quy mô triển khai lực lượng rất lớn tại khu vực. Theo đó, Mỹ huy động các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay hoạt động cả trên bộ lẫn trên biển cùng khoảng 15.000 quân nhân tham gia nhiệm vụ. Đây được xem là một trong những đợt điều động lực lượng hải – không quân lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông trong nhiều năm gần đây.

Trên thực địa, Hải quân Hoa Kỳ đã bắt đầu tiến hành rà phá thủy lôi tại tuyến hàng hải then chốt này sau khi cáo buộc Iran đã rải thủy lôi nhằm kiểm soát hoạt động tàu thuyền. Các chuyên gia quân sự nhận định quá trình rà phá có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy thuộc mật độ và mức độ phức tạp của bãi thủy lôi. Trong thời gian đó, Tehran vẫn tuyên bố yêu cầu mọi tàu đi qua khu vực phải trả phí và tuân theo lộ trình do nước này phê duyệt, khiến tình hình thêm căng thẳng.

Điểm đáng chú ý là chiến dịch được khởi động chỉ vài giờ sau khi một tàu hàng gần eo biển Hormuz bị nhiều xuồng nhỏ tấn công. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm, nhưng phần lớn truyền thông quốc tế cho rằng đây là chiến thuật quen thuộc từng được sử dụng trong các cuộc đối đầu trước đây tại vùng Vịnh. Sự kiện này càng làm gia tăng lo ngại về nguy cơ leo thang xung đột trên tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược, nơi mỗi ngày vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới liên tục biến động mạnh từ đầu năm 2026, giới phân tích cho rằng chiến dịch “Project Freedom” có thể trở thành bước ngoặt quan trọng đối với thị trường dầu mỏ, chuỗi cung ứng và an ninh hàng hải quốc tế. Nhiều chuyên gia nhận định nếu tuyến vận tải tại eo Hormuz được bảo vệ ổn định, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu sẽ giảm đáng kể, từ đó giúp hạ nhiệt áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn.