Canada sắp cấm ATM tiền điện tử vì lo ngại lừa đảo và rửa tiền

Chính phủ Canada đang tiến gần hơn tới khả năng cấm hoàn toàn máy ATM tiền điện tử, sau khi coi đây là “phương thức chính” được tội phạm sử dụng trong các vụ lừa đảo và rửa tiền. Thông tin này xuất hiện trong bản cập nhật kinh tế mùa xuân được công bố đầu tuần, đánh dấu bước đi mạnh tay nhất của Ottawa từ trước tới nay đối với lĩnh vực crypto kiosk – một mảng từng phát triển rất nhanh nhưng gần như chưa có khung pháp lý chuyên biệt.

Trong tài liệu, chính phủ cho biết đang đề xuất lệnh cấm máy ATM tiền điện tử vì chúng được xem là công cụ giúp kẻ lừa đảo chiếm đoạt tiền của nạn nhân, đồng thời cho phép tội phạm chuyển đổi tiền mặt thành tài sản số một cách khó truy vết. Dù vậy, Ottawa nhấn mạnh người dân vẫn có thể mua tài sản số thông qua các doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ hợp pháp hoạt động trực tiếp. Hiện nhà chức trách chưa đưa ra lộ trình hay mốc thời gian cụ thể cho đề xuất này, nhưng việc đưa nội dung vào tài liệu kinh tế chính thức cho thấy chính sách đang được thúc đẩy nghiêm túc.

Theo dữ liệu được trích dẫn bởi CBC News, Canada hiện có khoảng 4.000 máy ATM tiền điện tử – một trong những mật độ cao nhất thế giới. Tuy nhiên, ngành này lại hoạt động trong “vùng xám pháp lý” khi chưa có bộ quy định riêng. Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng và khung quản lý đang khiến cơ quan chức năng lo ngại về rủi ro tội phạm tài chính, đặc biệt khi các vụ lừa đảo qua crypto ngày càng tinh vi.

Động thái của Canada diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đồng loạt siết chặt kiểm soát crypto ATM. Tại Indiana, chính quyền đã thông qua lệnh cấm toàn bang vào tháng 3. Không lâu sau đó, thống đốc bang Tennessee ký ban hành luật cấm máy ATM crypto và mở rộng trách nhiệm pháp lý không chỉ với nhà vận hành mà cả doanh nghiệp đặt máy. Đây được xem là bước leo thang đáng chú ý, bởi trước đây phần lớn quy định chỉ nhắm vào đơn vị vận hành.

Ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Australia đang đề xuất tăng quyền cho cơ quan chống rửa tiền để kiểm soát việc sử dụng bất hợp pháp các máy ATM crypto, trong khi New Zealand đã tuyên bố kế hoạch cấm hoàn toàn. Xu hướng toàn cầu cho thấy các quốc gia đang chuyển từ giám sát sang hạn chế mạnh tay, phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận rủi ro của công nghệ này.

Một trong những lý do khiến làn sóng siết chặt gia tăng là số liệu thiệt hại ngày càng lớn. Báo cáo mới của Federal Bureau of Investigation cho thấy cơ quan chức năng tại United States đã ghi nhận 13.460 khiếu nại liên quan đến crypto ATM trong năm 2025, với tổng thiệt hại lên tới 389 triệu USD – tăng 58% so với năm trước. Con số này phản ánh thực tế rằng máy ATM tiền điện tử đang trở thành mắt xích quen thuộc trong các kịch bản lừa đảo, đặc biệt là các vụ giả danh cơ quan chức năng, hỗ trợ kỹ thuật hoặc lừa tình cảm trực tuyến.

Câu chuyện nóng gần đây nhất khiến dư luận chú ý là sự bùng nổ của các vụ “scam call” nhắm vào người cao tuổi tại Bắc Mỹ. Nạn nhân thường bị yêu cầu rút tiền mặt rồi nạp trực tiếp vào máy ATM crypto để “giải quyết vấn đề pháp lý khẩn cấp”. Do giao dịch blockchain gần như không thể đảo ngược, tiền bị mất rất khó thu hồi. Chính các vụ việc kiểu này đã thúc đẩy các chính phủ hành động nhanh hơn, bởi chúng gây tổn thất lớn cho người dân và làm gia tăng áp lực chính trị.