Chainalysis: 457 tỷ USD hoạt động crypto có khả năng chịu thuế

Theo nghiên cứu công bố ngày 26/08, Chainalysis ước tính 457 tỷ USD hoạt động crypto trên chuỗi có khả năng chịu thuế trong năm 2025. Con số này bao gồm lãi vốn đã thực hiện, thu nhập từ mining, staking, lending, gambling và các khoản thanh toán bằng crypto.

Phân tích được thực hiện trên 6 blockchain lớn gồm Bitcoin, Ethereum, Solana, Tron, BNB Smart Chain và Base. Công ty nhấn mạnh con số trên chưa phản ánh toàn bộ quy mô hoạt động có khả năng chịu thuế trên thị trường. Dữ liệu không bao gồm các giao dịch diễn ra hoàn toàn trong sổ lệnh của sàn tập trung (CEX), đồng thời chưa bao quát toàn bộ blockchain, loại giao dịch và nền tảng đang hoạt động.

Mỹ dẫn đầu thế giới với 112,6 tỷ USD, tương đương một phần tư tổng giá trị được Chainalysis xác định. Xét theo khu vực, Bắc Mỹ đứng đầu với 134,6 tỷ USD, tiếp theo là Liên minh châu Âu với 125,1 tỷ USD và Đông Á với 54,7 tỷ USD.

Việt Nam cũng nằm trong top 6 quốc gia có hoạt động crypto có khả năng chịu thuế lớn nhất, với khoảng 8,1 tỷ USD. Trong đó, 1,1 tỷ USD đến từ thu nhập, 1,8 tỷ USD từ lãi vốn và tới 5,2 tỷ USD từ các khoản thanh toán bằng crypto.

Top 15 quốc gia có khả năng chịu thuế crypto lớn nhất

Nếu đặt cạnh nguồn thu ngân sách Chính phủ Việt Nam năm 2025 theo dữ liệu IMF được Chainalysis sử dụng, 8,1 tỷ USD tương đương 9,01% tổng thu ngân sách. So với mức thâm hụt ngân sách, quy mô này xấp xỉ 49,63%. Cần lưu ý rằng 8,1 tỷ USD là giá trị hoạt động có khả năng chịu thuế, không phải số tiền thuế Nhà nước có thể thu về.

Khoảng trống lớn nhất nằm ở Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) của OECD. CARF được thiết kế để buộc các nhà cung cấp dịch vụ crypto thuộc diện báo cáo thu thập thông tin khách hàng, nơi cư trú thuế và giao dịch, sau đó chuyển dữ liệu cho cơ quan thuế.

Các nghĩa vụ thu thập dữ liệu theo CARF bắt đầu được triển khai từ 01/01/2026 tại nhiều khu vực pháp lý. Những đợt trao đổi thông tin quốc tế đầu tiên chủ yếu dự kiến diễn ra từ năm 2027. Tính đến giữa năm 2026, đã có 46 khu vực pháp lý cam kết bắt đầu với kỳ báo cáo 2026, 29 khu vực với kỳ báo cáo 2027 và một khu vực với kỳ báo cáo 2028. Hơn nữa, khung này được xây dựng xoay quanh các trung gian.

Như vậy, khoảng 86%, tức gần 393 tỷ USD đang nằm ngoài phạm vi báo cáo của khung quy định này. Phần lớn khoảng trống đến từ DeFi, sàn phi tập trung (DEX), giao dịch ngang hàng, ví tự lưu ký và dòng tiền chuyển trực tiếp giữa người dùng. Đây là những hoạt động không nhất thiết có một công ty trung gian đứng giữa để thu thập danh tính và báo cáo giao dịch.

Blockchain cho phép cơ quan quản lý lần theo dòng tiền giữa các ví, xác định hoạt động trên DEX và nền tảng nước ngoài, tái dựng giá vốn, phát hiện thu nhập từ staking, lending, mining hoặc cung cấp thanh khoản, đồng thời nhận diện các giao dịch có dấu hiệu bất thường.

Đây cũng là giới hạn của các cơ chế báo cáo thuế truyền thống. Chainalysis dẫn số liệu tại Mỹ cho thấy khoảng cách thuế liên quan crypto từng được ước tính khoảng 50 tỷ USD mỗi năm vào năm 2022. Xứ cờ hoa đang mở rộng phạm vi báo cáo với biểu mẫu 1099-DA dành cho giao dịch tài sản số. Ủy ban Liên hợp về Thuế của Quốc hội Mỹ ước tính biện pháp này có thể tạo thêm 28 tỷ USD nguồn thu trong 10 năm. 

Coin68 tổng hợp