Vitalik Buterin công bố hướng đi mới cho Ethereum, ưu tiên quyền riêng tư và khả năng chống lượng tử

Vitalik Buterin đưa quyền riêng tư và khả năng chống lượng tử lên hàng đầu trong roadmap Ethereum mới.

Vitalik Buterin cho rằng các ưu tiên phát triển Ethereum đã thay đổi đáng kể trong những năm gần đây, khi quyền riêng tư và khả năng chống lại máy tính lượng tử ngày càng trở thành những vấn đề được mạng lưới chú trọng.

Trong một bài đăng trên X, đồng sáng lập Ethereum đã so sánh roadmap cũ của mạng lưới với “Strawmap” mới nhất do Ethereum Foundation xây dựng. Đây là tài liệu định hướng cho các nâng cấp giao thức Ethereum trong những năm tới và phiên bản mới nhất được cập nhật vào ngày 4/8.

Theo Buterin, điều đáng chú ý nhất là Strawmap hiện có nhiều nội dung hoàn toàn mới, vốn không xuất hiện trong roadmap mà ông công bố vào năm 2023.

Ethereum bổ sung nhiều ưu tiên mới

Roadmap Ethereum năm 2023 từng mô tả quá trình phát triển mạng lưới thông qua các giai đoạn lớn như The Merge, The Surge, The Scourge, The Verge, The Purge và The Splurge. Tuy nhiên, sau vài năm, một số vấn đề mới đã xuất hiện và trở thành ưu tiên trong định hướng hiện tại của Ethereum.

Buterin đặc biệt nhấn mạnh rằng có những nội dung hiện nằm trong Strawmap nhưng hoàn toàn không xuất hiện trong roadmap năm 2023, bởi chúng khi đó chưa được xem là những mục tiêu phát triển quan trọng.

Quyền riêng tư trở thành trọng tâm của Ethereum

Một trong những thay đổi nổi bật nhất là Ethereum hiện coi quyền riêng tư mạnh là một yêu cầu cốt lõi của mạng lưới. Định hướng này bao gồm các cơ chế nhằm giúp che giấu tốt hơn hoạt động và số dư của người dùng, trong đó có privacy pools.

Ethereum cũng đang nghiên cứu những thiết kế như “wormholes”, cho phép người dùng chuyển giá trị mà không cần để lộ toàn bộ lịch sử giao dịch. Bên cạnh đó, một số thành phần của FOCIL, viết tắt của Fork-Choice Enforced Inclusion Lists, cũng được đưa vào định hướng phát triển và dự kiến sẽ là một nâng cấp đáng chú ý trong hard fork Hegotá.

Ethereum chuẩn bị cho kỷ nguyên máy tính lượng tử

Khả năng chống lại máy tính lượng tử cũng đang được Ethereum ưu tiên cao hơn so với trước đây. Đây là một trong những vấn đề mới nổi bật trong Strawmap và phản ánh sự thay đổi trong cách Ethereum nhìn nhận các rủi ro bảo mật dài hạn.

Song song với đó là định hướng “Lean Ethereum”, một khái niệm bao quát nhiều nâng cấp có thể thay đổi hoặc thay thế đáng kể các thành phần cốt lõi của giao thức.

Buterin từng gọi Lean Ethereum là “phiên bản lớn thứ ba” của Ethereum. Về lâu dài, định hướng này thậm chí có thể dẫn tới việc thay đổi Ethereum Virtual Machine (EVM), môi trường phần mềm hiện được sử dụng để chạy các ứng dụng Ethereum, bằng những định dạng tính toán khác như RISC-V và leanISA.

Zero-knowledge và AI có vai trò lớn hơn

Cùng với những thay đổi về kiến trúc, các công nghệ zero-knowledge cũng đang giữ vị trí quan trọng hơn trong tương lai Ethereum.

Buterin cho biết SNARK, một dạng bằng chứng mật mã zero-knowledge, trước đây chưa đủ trưởng thành để Ethereum có thể cân nhắc những giải pháp mở rộng phức tạp như native rollups. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ này trong những năm gần đây đã khiến nó trở thành một phần đáng chú ý trong định hướng mới.

AI hiện đại cũng được kỳ vọng hỗ trợ quá trình formal verification, tức xác minh chính thức các thành phần của Ethereum. Ngoài ra, những ý tưởng như blob futures và gas futures cũng đã xuất hiện trong Strawmap, dù không có trong roadmap năm 2023.

Một số kế hoạch cũ được điều chỉnh

Trong quá trình cập nhật roadmap, Ethereum không chỉ bổ sung các mục tiêu mới mà còn điều chỉnh một số ưu tiên trước đây. Buterin cho biết một số ý tưởng đã được giảm mức độ quan trọng hoặc thay thế bằng những phương án khác, trong đó có nhóm “many EVM improvements”.

Từ những thay đổi này, Buterin mô tả mục tiêu dài hạn của Ethereum là xây dựng một mạng lưới có khả năng chống lại máy tính lượng tử, đặt quyền riêng tư của người dùng lên hàng đầu, bảo đảm an toàn và khả năng chống kiểm duyệt, đồng thời đạt hiệu suất và khả năng mở rộng cao mà vẫn giữ được kiến trúc tinh gọn.

Strawmap không phải một lịch trình cố định mà là một bản dự thảo có thể tiếp tục được điều chỉnh. Điều này cho phép Ethereum Foundation thay đổi thứ tự ưu tiên khi các công nghệ mới xuất hiện hoặc những phương án hiện tại không còn được đánh giá là tối ưu.

Ethereum Foundation tiếp tục tái tổ chức

Ethereum Foundation trước đây từng đối mặt với những chỉ trích liên quan đến việc trì hoãn nâng cấp cũng như cách phân bổ nguồn lực. Đến tháng 6, tổ chức này đã cắt giảm 20% nhân sự và tái tổ chức hoạt động xung quanh năm nhóm chính, tập trung vào các mục tiêu liên quan đến khả năng chống kiểm duyệt, mã nguồn mở, quyền riêng tư và bảo mật Ethereum.

Cùng thời điểm, một số tổ chức mới cũng được thành lập để hỗ trợ quá trình phát triển và ứng dụng Ethereum. EthLabs, một tổ chức phi lợi nhuận, sẽ đóng góp hoạt động nghiên cứu và phát triển cùng Ethereum Foundation. Trong khi đó, EthSystems được tách ra từ Institutional Privacy Task Force trước đây của Ethereum Foundation và tập trung xây dựng công nghệ quyền riêng tư dành cho các tổ chức.

Nhìn chung, sự thay đổi trong Strawmap cho thấy Ethereum đang mở rộng trọng tâm phát triển. Bên cạnh khả năng mở rộng và hiệu suất, mạng lưới ngày càng chú trọng hơn đến quyền riêng tư, khả năng chống máy tính lượng tử, zero-knowledge, bảo mật, khả năng chống kiểm duyệt và việc đơn giản hóa giao thức trong dài hạn.